مدیرکل پزشکی قانونی خاطرنشان کرد: طرح دادپزشک از نخستین ماههای سال ۹۲ ابتدا در استان تهران آغاز و با اجرای آن بخش قابل توجهی از ارجاعات بی مورد به تالارهای تشریح جلوگیری شد؛ بر این اساس در سال ۹۲ هشت هزار و ۶۹۹ جسد در طرح دادپزشک معاینه و برای آنان جواز دفن صادر شد.
وی گفت: دادپزشکان، پزشکان متخصص و کارشناسان آموزش دیدهای به شمار می آیند که نسبت به مشاوره به مراکز درمانی و کادر پزشکی و نیز معاینات اجساد و صدور جواز دفن اقدام میکنند؛ این افراد در صورت تشخیص فوت طبیعی و غیرضروری بودن ارجاع اجساد به تالارهای تشریح و تعیین دقیق علت فوت برای متوفی جواز دفن صادر میکنند، به بیان دیگر دادپزشک با استقرار در بیمارستانها و مراکز درمانی از ارجاع غیرضروری متوفیان به سیستم قضائی و پزشکی قانونی جلوگیری میکند.
قادی پاشا افزود: این طرح از سوی سازمان پزشکی قانونی با همکاری وزارت بهداشت به منظور دقیق شدن معاینات متوفیات و علمی شدن صدور گواهی فوت از تشکیل پروندههای بی مورد با عنوان مرگ مشکوک که فوت آنها قابل تشخیص و طبیعی بودن فوت قابل احراز است، در دستگاه قضائی و سازمان پزشکی قانونی جلوگیری میکند.
وی خاطر نشان کرد: با توجه به اینکه در بسیاری از فوتهایی که رخ میدهد، سیمای مرگ و علت آنها مشخص نیست، طی توافقی که بین سازمان پزشکی قانونی کشور و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال ۱۳۹۲ صورت گرفت، مقرر شد تا صدور جواز دفن ساماندهی شود.
مدیرکل پزشکی قانونی استان تهران یادآوری کرد: در جواز دفنهایی که صادر میشود، باید یک سری اطلاعات احصا شود تا سیستم بهداشتی و درمانی بتواند با برنامه ریزی دقیق، خدمات بهداشتی به جامعه ارائه دهد.
مدیرکل پزشکی قانونی استان تهران با اشاره به اینکه متولی اجرای طرح دادپزشک مرکز تحقیقات پزشکی قانونی است، گفت: این مرکز مجوز خود را از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گرفته و در چند بخش هم برنامه ریزی شده است و یکی از بخشها این است که از صدور مجوز دفنهای غیراصولی جلوگیری کنند؛ به عبارتی اگر جواز دفن صادر میشود باید مولفههایی داشته باشد و به درستی تکمیل شود.
به گفته این مسئول پزشکی قانونی، طرح دادپزشک، یکی از اقدامات آموزش پزشکان برای معاینه صحیح و بررسی مدارک و تشخیص دقیق علت فوت و به تبع آن جلوگیری از ارجاع بی مورد پرونده به دستگاه قضائی است.
وی تاکید کرد: در زمان حاضر در بسیاری از مواقع به دلیل عدم دسترسی به پزشک معالج یا تردید در تشخیص علت فوت، موضوع به دستگاه قضائی ارجاع میشود؛ در حالی که اصلاً نیازی نیست این پروندهها به مجموعه قضائی ارسال شود یا برعکس، اجسادی لازم است به سیستم قضائی ارجاع شوند ولی به دلیل بی اطلاعی پزشک، جواز دفن برای آنها صادر میشود.
قادی پاشا تصریح کرد: از این رو سازمان پزشکی قانونی طرحی را به نام ساماندهی صدور جواز دفن ارائه کرد که یکی از پروژههای زیرمجموعه طرح دادپزشک است و این طرح در آخرین توافق با وزارت بهداشت در بیشتر استانهای کشور شروع به کار کرده است.
وی اضافه کرد: پزشک معالج در موارد فوت طبیعی مکلف به صدور گواهی فوت است اما در مواقعی که مردد است یا نمیتواند به درستی تشخیص دهد، با شماره تلفن این مرکز که در اختیار بیمارستانها قرار داده شده است، تماس و از پزشکان متخصص و کارشناسان ما مشورت میگیرند.
قادی پاشا تاکید کرد: پزشکان در بیمارستان اگر توانستند گواهی فوت اصولی صادر کنند جواز دفن صادر میشود، اگر در مشورت به این نتیجه رسیدند که پرونده باید به پزشکی قانونی ارجاع شود، جسد را طی مراحل قضائی به پزشکی قانونی ارجاع میدهند.
وی گفت: اگر در مواردی جرم یا شکایت مطرح باشد یا حتی کوچکترین شکی وجود داشته باشد، پرونده حتماً باید وارد سیستم قضائی شود اما مواردی هست که این مسائل مطرح نیست و چون تشخیص علت فوت با اشکال مواجه است یا اینکه مدارک را نتوانستند به طور کامل بررسی کنند، موارد به عنوان مرگ مشکوک ارجاع میشد.
قادی پاشا در خصوص روال ارجاع به پزشکی قانونی نیز تصریح کرد: در اینگونه موارد باید پرونده در دستگاه قضائی تشکیل تا بعد به پزشکی قانونی ارجاع شود و با این کار از ورود بی مورد پرونده به سازمان پزشکی قانونی و سیستم قضائی جلوگیری به عمل میآوریم.
این مسئول پزشکی قانونی در پاسخ به اینکه در صورتی که پرونده به عنوان مرگ مشکوک به دستگاه قضائی ارجاع شود، چه مراحلی را طی میکند، گفت: ابتدا افراد باید در مرجع انتظامی حضور یابند و اظهارات خودشان را ارائه دهند و بعد، پرونده در مرجع قضائی مطرح شود و پس از اینکه قاضی، نظر کارشناسی خواست به پزشکی قانونی مراجعه کنند.
وی با تاکید بر اینکه سازمان پزشکی قانونی یک سازمان کارشناسی است، ادامه داد: وظایف این سازمان خدمات کارشناسی به دستگاه قضائی و پاسخ به استعلامهای برخی دستگاههای دولتی است و در مواقعی که سیستم قضائی نیاز به این دارد که از نظرات کارشناسان سازمان پزشکی قانونی بهره گیرد، این خدمات کارشناسی را ارائه میکنیم.
قادی پاشا گفت: این خدمات بر اساس اصول مسلم علمی است و متخصصانی در این سازمان کار میکنند که در این رشته تحصیل کرده و دورههای مختلفی را به طور مستمر گذراندهاند.
وی ادامه داد: پزشکان با مشاهده مواردی همچون نداشتن اطلاعات کافی از قوانین یا علت فوت، میتوانند در تهران با شماره تلفن ۷۷۵۳۷۵۳۰ تماس بگیرند و اطلاعات متوفی را به پزشکان کشیک این مراکز اعلام کنند.