در خصوص اکراهشونده سه فرض در باب جنایت بر نفس متصور است:
۱- اکراهشونده (مباشر جنایت)، عاقل و بالغ باشد. طبق نص ماده ۳۷۵ قانون مجازات اسلامی مباشر قصاص و اکراهکننده به حبس ابد محکوم میشود.
۲- اکراهشونده (مباشر جنایت)، صغیر غیرممیز (زیر ۷ سال) یا مجنون باشد. چون قابلیت تشخیص و تمیز ندارند و مانند وسیله و ابزار عمل میکنند، پس اکراهکننده قاتل است و قصاص میشود.
۳- اکراهشونده صغیر ممیز باشد و مرتکب قتل شود. مستند به ماده ۲۹۲ قانون مجازات اسلامی قتل خطای محض است و صغیر قاتل مورد اقدامات تامینی و تربیتی قرار میگیرد و دیه بر عهده عاقله است. اکراهکننده نیز به حبس ابد محکوم میشود. اگر در همین فرض عاقله، اکراهکننده باشد هم به حبس ابد محکوم میشود و هم ضامن دیه است.
معصومه افراسیابی