در عقد اجاره پرداخت اجرتالمثل معادل اجرتالمسمی یک امر استثنایی است و تنها در دو فرض جاری است:
۱ـ در صورت تراضی طرفین، بدینصورت که از قبل، تراضی میکنند تا اجرتالمثل معادل اجرتالمسمی باشد.
۲ـ در اجاره از قرار موضوع ماده ۵۰۱ قانون مدنی، فرض کنید خانهای اجاره داده شده از قرار ماهی پنج میلیون تومان. اگرچه در اینجا مدت اجاره معلوم نیست اما چون ماه یک شاخص زمانی است؛ فرض بر این است که اجاره برای یکماه صحیح است و مستاجر، مبلغ پنج میلیون تومان را به عنوان اجرتالمسمی میپردازد. اما پس از انقضای یکماه، اگر مستاجر به تصرفات خود ادامه دهد و موجر، تخلیه خانه را نخواهد و سکوت کند، این موضوع به منزله اذن در ادامه تصرفات است. بنابراین در این فرض، مستاجر باید اجرتالمثل معادل اجرتالمسمی پرداخت نماید.