اکراه تام در حقوق جزا، به معنای اجبار در حقوق مدنی است. در حقوق مدنی اکراه را از عیوب رضا میدانیم، یعنی اراده دارد، اما رضایت ندارد. ولی در حقوق جزا، اکراه تام، عیب اراده است.
اکراه از حیث موضوع، دو نوع است. اول؛ اکراه مادی، اکراهی که بر جسم وارد میشود. دوم؛ اکراه معنوی، اکراهی که بر روح و روان وارد میشود. اکراه مادی و اکراه معنوی هر کدام نیز از حیث منشاء اکراه، خود به بیرونی و درونی تقسیم میشوند. پس اکراه چهار شاخه دارد: ۱- اکراه مادی بیرونی ۲- اکراه مادی درونی ۳- اکراه معنوی بیرونی ۴- اکراه معنوی درونی.
غیر قابل تحمل بودن، یکی از پیش شرطهای اساسی و تنها شرط قانونی همه شاخههای اکراه است. معیار غیر قابل تحمل بودن، نوعی- شخصی است. یعنی اکراه برای نوع متعارف چنین شخصی غیر قابل تحمل است.
معصومه افراسیابی